Nyarugenge:DUHAMIC-ADRI kubufatanye na RBC bakoze ubukangurambaga bwo kurwanya HIV/SIDA mu rubyiruko
Mu karere ka Nyarugenge,hizihijwe Umunsi Mpuzamahanga wahariwe kurwanya SIDA ku nsanganyamatsiko igira iti: “Kurandura SIDA ni inshingano yanjye”. Ni igikorwa cyabaye uyu 10/12/2024 cyabimburiwe n’Urugendo rwahereye ku Murenge wa Kimisagara rusorezwa Nyabugogo ku nyubako y’Inkundamahoro.

Iki gikorwa cyitabiriwe n’Umuyobozi Nshingwabikorwa w’Akarere Bwana Ingangare Alexis, abafatanyabikorwa b’Akarere barimo DUHAMIC-ADRI, abagize inzego z’umutekano n’imbaga y’abaturage. Bose Intero yari imwe: ” Kurandura SIDA ni inshingano yanjye”.

Mu butumwa batanze, abayobozi banyuranye bagarutse ku ngamba z’uko nta muntu mushya wakongera kwandura SIDA, abatarandura bakirinda kwandura naho abanduye bagafata neza imiti igabanya ingano ya virus iri mu maraso yabo, abasirikari b’umubiri bakiyongera bakabaho igihe kirekire.
HARUSHYABANA Bernard, Umuyobozi w’Umushinga USAID IGIRE_JYAMBERE ushyirwa mu bikorwa na DUHAMIC-ADR yabwiye HANGA NEWS ko,muri gahunda n’urugamba rwo kurwanya icyorezo cya SIDA, yakanguriye urubyiruko kwirinda iki cyorezo, by’umwihariko anarwibutsa ko rugomba kwisiramuza kuko bitanga 64% by’amahirwe yo kutandura HIV/SIDA.

Yagize ati: ”Dufite umubare munini w’urubyiruko rubana n’ubwandu bwa gakoko gatera SIDA. Akenshi ibi bituruka ku kuba bamwe mu rubyiruko barishoye mu buraya, ibiyobyabwenge n’izindi ngeso mbi zituma bishora mu mibonano mpuzabitsina idakingiye”.

Urubyiruko rwitabiriye bari benshi, Rwibukijwe kandi ko kwirinda iki cyorezo ari inshingano zabo kandi ko bashobora kucyirinda mu buryo butandukanye kandi bworoshye. Mu nama bahawe zo kwirinda harimo nko kwifata, gukoresha udukingirizo igihe kwifata byanze hamwe no kujya bipimisha uko bahagaze mu buryo bukwiriye.

Ndagijimana Theoneste umwe mu rubyiruko rwitabiriye ubu bukangurambaga yabwiye HANGA NEWS ko bishimiye iki gikorwa.
Yagize ati: ”Nk’urubyiruko twishimye ko RBC na Leta baba yadutekerejeho bakadusanga hano iwacu bakatwigisha. Twungukiyemo byinshi kandi twanahawe udukingirizo mu buryo bworoshye kuko inaha kutubona biragoye kuko naho baducuruza Nyabugogo usanga bamwe muritwe dutinya kujyayo”.

Ubu bukangurambaga bwasigiye isomo urubyiruko rwa Kimisagara, bwari buyobowe n’abashyushya rugamba barimo MC Anitha Pendi na D.J Brain aho bashyuhije urubyiruko bakanarwibutsa ibijyanye no kurwanya HIV/SIDA.
Minisitiri w’Ubuzima Dr Sabin Nsanzimana aherutse gutangaza ko nibura mu bantu 100 bapfa ku munsi mu Rwanda, barindwi baba bishwe na SIDA, ahanini bitewe no kutamenya ko bayanduye cyangwa gutinya ko bigaragarira abantu bose.

U Rwanda ni kimwe mu bihugu byashyize imbaraga mu guhangana n’indwara zandura n’izidandura mu myaka 30 ishize, bituma icyizere cyo kubaho cyiyongera kigera ku myaka 69 mu 2022.
Imibare y’Ikigo cy’Igihugu cy’Ubuzima, RBC, igaragaza ko mu Rwanda hose, abafata imiti igabanya ubukana bwa Virusi itera Sida barenga ibihumbi 220.
RBC igaragaza ko 95% bafata imiti neza, mu gihe 90% bagaragaza impinduka nziza z’igabanyuka ry’ubukana bwa virusi itera SIDA.

Ababyeyi banduza abana mu gihe cyo kubyara bavuye kuri 2% mu myaka yashize bagera kuri 0,9% mu 2024.
Ababyeyi batwite bitabwaho bagahabwa imiti igabanya ubukana bwa Virusi ya Sida hirindwa ko banduza abana batwite cyangwa mu gihe babyara.
RBC ivuga ko ,porogaramu y’uyu mwaka bagiye gutangira hari imiti ushobora gufata irimo nk’urushinge rumwe mu mezi abiri rukagufasha kwirinda kwandura Virusi itera Sida.

Imibare Kandi igaragaza ko abagore bakora uburaya ari bo benshi bafite ibyago byo kwandura virusi ya SIDA, bagera kuri 35%, umubare wagabanyutse ku muvuduko muto cyane kuko mu myaka 10 ishize bari 50%.

