Rwamagana:Yakatiwe gufungwa Burundu ahamijwe kwica umuvandimwe we, Ajuriye basanga aracyariho!

Mu 2017 mu Burasirazuba bw’u Rwanda muri Rwamagana habaye urubanza rwasize inkuru i musozi. Rucamubicika Tesiya yahamijwe ku rwego rwa mbere mu rubanza icyaha cy’ubwicanyi yakoreye mukuru we Ngoboka Isaac. Ni urubanza rwaciwe ku itariki 31/01/2017.

Uyu warezwe yari yahanishijwe igifungo cya burundu ariko ku itariki 13/08/2019 Urukiko rukuru, urugereko rwa Rwamagana ruri i Rwamagana ku cyicaro cyarwo, rwarusubirishijemo agirwa umwere nyuma yo gusanga Ngoboka Isaac yari yaragiye muri Tanzania.

Uko byagenze

Rucamubicika Tesiya yajyanye na mukuru we Ngoboka Isaac kuroba mu kiyaga cy Gatari. Bari mu bwato, imvubu yarabateye ikubita ubwato barimo burubama, bararohama, buri wese akiza amagara ye aca ukwe, niko kuburana atashye wenyine niko kumubaza, abivuze ntibyemerwa, bimuviramo gufungwa azira ko yaba yarishe mukuru we Ngoboka Isaac.

Rucamubicika Tesiya rero yaje guhamwa n’icyaha ku itariki 31 Mutarama 2017, akatirwa gufungwa burundu. Mukuru we yaje gutahuka avuye Tanzania aho yari afungiwe kuva mu 2016 muri gereza ya Kitengule. Iyi gereza yatanze icyemezo cyo ku wa 25/05/2017 cyemeza ko uyu Isaac yari afungiwe muri Tanzania.

Ikindi kandi hari urwandiko rw’inzira rwo ku wa 26/05/2017 Ngoboka Isaa yahawe n’ubuyobozi bw’umupaka wa Rusumo w’igihugu cya Tanzania ubwo yari atashye. Biragaragara ko Ngoboka yatashye mu 2017 murumuna we akajurira akagirwa umwere mu 2019.

Rucamubicika Tesiya mu rubanza rwo mu bujurire bwasuzumiwe mu ruhame ababuranyi bose bitabye uwajuriye yiburanira aburana ahakana icyaha avuga ko yacyemejwe n’inkoni, biba ngombwa ko no mu rukiko acyemera. Urukiko rukuru ntirwahinduye urubanza rwajuririwe ruba itegeko.

Ku wa 03/12/2018 yasubirishijemo ingingo nshya urubanza RPA 0029/16/HC/RWG akaba avuga ko Ngoboka Isaac mukuru we aregwa kwica yabonetse, akaba yaraje mu Rwanda avuye muri Tanzania aho yari afungiwe asaba ko yarenganurwa agirwa umwere kuri icyo cyaha.

Ubushinjacyaha busubiza ko ibyo asaba yabihabwa kuko hari gihamya y’uko yarenganye, akagirwa umwere ku cyaha yahamijwe. Urukiko rwariherereye rushingiye ku ngingo ya 194-CPP, rusanga koko uwo aregwa kwica akiriho, rwemeza ko ikirego cye gisubirishamo ingingo nshya cyakiriwe, urubanza RP1 00293/16/HC/RWG ruvaho.

Uko urukiko rusesengura ikibazo

Icyagaragariye uru rukiko mu gusuzuma ikirego gisubirishamo ingingo nshya urubanza rwabaye itegeko ni uko Ngoboka Isaac ataapfuye ahubwo ariho bikagaragazwa na ‘Attestation de vie’ ya Ngoboka Isaac y’Umurenge wa Nyamugali batuyemo yatanzwe kuwa 11/10/2018 yabaga muri Tanzania nk’uko bigaragazwa n’icyemezo cyo kuwa 25/05/2017 cya Gereza ya Kitengule cy’aho Ngoboka Isaac yari afungiwe guhera 2016 kugeza atahutse;

Ndetse n’urwandiko rw’inzira rwo kuwa 26/05/2017 Ngoboka Isaac yahawe ubwo yari atashye n’Ubuyobozi bw’umupaka wa Rusumo w’Igihugu cya Tanzania; n’Ubushinjacyaha buvuga ko uwareze yagirwa umwere ku cyaha yahamijwe kuko noneho bigaragara ko yarenganye; urwo rubanza rugahinduka.

Ingingo ya 119 y’itegeko № 15/2004 ryo kuwa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo ivuga ko mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso bishingira ku mpamvu zose z’ibyabaye n’ibyemejwe n’amategeko, ababuranyi bapfa kuba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye.

Mu gika cya 2 cy’iyo ngingo kikavuga ko urukiko ruhamya ku buryo butavuguruzwa ko ibimenyetso byose birega cyangwa biregura ari byo kandi ko bishobora kwemerwa.

Ingingo ya 3 y’itegeko n°15/2004 ryo kuwa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo ivuga ko buri muburanyi agomba kugaragaza ukuri kw’ibyo aburana. Ingingo ya 107 y’Itegeko Nº68/2018 ryo kuwa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ku bwicanyi buturutse ku bushake, ivuga ko umuntu wica undi abishaka, aba akoze icyaha.

Uru rukiko rurasanga Ngoboka Isaac atarapfuye, ko ariho nk’uko bikagaragazwa na attestation de vie ye yatanzwe kuwa 11/10/2018 n’Umurenge wa Nyamugali batuyemo. Uru rukiko ruhuje rero ibiteganywa n’ itegeko ya 107 y’Itegeko Nº68/2018 ryo kuwa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange n’ibyarugaragariye biri haruguru;

Rurasanga kuba uvugwa ko yishywe akiriho kandi akaba nta gikorwa na kimwe kijyanye no kumwica cyabayeho; Rucamubicika Tesiya ni umwere ku cyaha cy’ ubwicanyi; kuko nta gikorwa kigize icyaha cyabayeho. Kubera rero izo mpamvu, Rucamubicika Tesiya ni umwere kuri icyo cyaha akaba agomba guhita arekurwa; urubanza RP 0162/16/TGI/NGOMA rukaba ruhindutse mu ngingo zarwo zose.

Icyemezo cy’urukiko

Rwemeje ko ikirego gisubirishamo ingingo nshya urubanza RPA 00293/16/HC/RWG cyakiriwe; ko urubanza RPA 00293/16/HC/RWG ruvuyeho kandi n’urwo rwari rubereye ubujurire rukaba ruhindutse mu ngingo zarwo zose. Rwemeje ko ikirego gisubirishamo ingingo nshya urubanza RPA 00293/16/HC/RWG gihawe ishingiro.

Rwemeje ko Rucamubicika Tesiya agizwe umwere ku cyaha cyo kwica Ngoboka Isaac. Rutegetse ko arekurwa; ruvuze ko rutasomewe igihe kubera akazi kenshi. Ruciwe rutyo kandi rusomewe mu ruhame none ku wa 13/08/2019. Ni inyandiko yasinyweho n’Umwanditsi w’urukiko witwa Uwimana Jean Pièrre n’umwanditsi w’urukiko witwa Gatwaza G. Charles.
source :Inyarwanda

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *